Je onderneming groeit, je klantenlijst wordt langer en het begint te kriebelen: ben je klaar om je bijberoep in te ruilen voor een statuut als zelfstandige in hoofdberoep? Het is een spannende mijlpaal, maar er komt administratief en financieel wel wat bij kijken.
Zorg dat je niet voor verrassingen komt te staan wanneer je van bijberoep naar hoofdberoep overschakelt. Hier zijn de belangrijkste zaken waar je rekening mee moet houden voor je de sprong waagt.
1. Pas je officiële statuut aan van bijberoep naar hoofdberoep
Zodra je de knoop doorhakt, moet je jouw statuut officieel laten aanpassen bij een erkend ondernemersloket. Zij zorgen ervoor dat je gegevens in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) worden bijgewerkt.
2. Sociale bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep
Dit is vaak de grootste aanpassing. Als zelfstandige in hoofdberoep sta je voortaan op eigen benen en bouw je je eigen sociale rechten op, zoals je pensioen, ziekteverzekering en gezinsbijslag. Daar staat tegenover dat de minimale sociale bijdragen een pak hoger liggen dan in bijberoep.
Reken op een bedrag van minstens € 925,59 per kwartaal. Belangrijk om te weten is dat dit bedrag een voorlopige bijdrage is. Zodra je netto belastbaar jaarinkomen boven de € 17.374,08 ligt, zal je moeten bijbetalen. Je betaalt namelijk 20,5% sociale bijdragen op je volledige netto belastbaar jaarinkomen. (cijfers 2026)
Het is dus slim om je inkomsten goed op te volgen, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de eindafrekening.
Tip: Laat je voorlopige bijdrage tijdig verhogen als je omzet beduidend hoger ligt. Zo vermijd je een grote opleg achteraf. Wat je ook kunt doen, is elke maand proactief een deel van je omzet opzijzetten voor deze kwartaalfactuur.
3. Val je nog onder de btw-vrijstelling voor kleine ondernemingen?
Maakte je in bijberoep gebruik van de btw-vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen omdat je jaarlijkse omzet onder de drempel van €25.000 bleef? Check zeker of die regeling nog van toepassing is wanneer je overstapt naar hoofdberoep. Zodra je omzet deze grens overschrijdt, vervalt de vrijstelling en val je onder de normale btw-regeling.
In dat geval ben je verplicht om btw aan te rekenen op je prestaties en deze door te storten aan de overheid. Dat betekent wél dat je voortaan de btw op je beroepsmatige aankopen kan recupereren. Btw-bonnetjes bijhouden, dus!
De overstap brengt ook bijkomende administratieve verplichtingen met zich mee. Zo ben je onder meer verplicht om periodieke btw-aangiften in te dienen en een conforme btw-administratie te voeren.
4. De impact op je boekhouding
Omdat je inkomen nu volledig uit je zaak komt, is een waterdichte opvolging van je boekhouding en administratie cruciaal. Houd er rekening mee dat je boekhouder mogelijk een hoger tarief aanrekent. In hoofdberoep is er vaak meer controle nodig op het vlak van voorafbetalingen, btw-aangiftes en fiscale optimalisatie.
5. Vergeet je verzekeringen niet
In bijberoep ben je vaak nog beschermd via je werkgever. In hoofdberoep sta je er (sociaal gezien) alleen voor. Kijk kritisch naar:
- (Sociaal) Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ): interessant voor later én fiscaal voordelig nu.
- Verzekering Gewaarborgd Inkomen: deze verzekering beschermt je als je door ziekte een maand (of langer) niet kunt werken.
- Hospitalisatieverzekering: als je deze via je werkgever had, moet je nu zelf een polis afsluiten (of de polis van je vorige werkgever overnemen).
6. Herbekijk Je prijzen als je van bijberoep naar hoofdberoep switcht
In bijberoep is je winst vaak een extraatje. In hoofdberoep moet je er echt van leven. Je uurtarief of productprijs moet nu méér dan alleen je kosten dekken, en ook je (hogere) sociale bijdragen, belastingen, verzekeringen én een volwaardig eigen loon (liefst mét vakantiegeld en dertiende maand). Is je huidige prijsstructuur berekend op deze nieuwe realiteit?
Twijfel je om de overstap van bijberoep naar hoofdberoep te maken?
Je bent van harte welkom om een haalbaarheidsstudie te laten maken bij Starterslabo. Met het efficiënte traject START! weet je in 6 weken of van jouw bijberoep ook in hoofdberoep kunt leven. Bovendien leer je onnoemelijk veel bij over de commerciële, financiële en organisatorische aspecten van fulltime zelfstandig ondernemen.
