Starterslabo

Het idee voor je zaak is er. Misschien heb je zelfs al een naam, een Instagramaccount en een hoofd vol plannen. Maar dan komt voor veel starters die ene vraag: hoe start ik nu eigenlijk écht? Wat moet ik doen en waar moet ik zijn?

Want je wil natuurlijk niet op dag één al in de problemen komen omdat je ergens een formulier, nummer of verplichting over het hoofd hebt gezien.

Een onderneming opstarten in Vlaanderen: piece of cake (?) 

Er bestaat ook zo’n licht karikaturaal beeld van de ondernemer die bedolven zit onder stapels papier, terwijl de overheid om de zoveel tijd aan de deur staat met nóg een formulier. Gelukkig valt dat vandaag behoorlijk mee.

Veel starters zijn dan ook opgelucht wanneer ze ontdekken dat een groot deel van de opstartformaliteiten door een ondernemingsloket kan worden geregeld. En dat loket is tegenwoordig meestal gewoon je laptop. Veel kan online, met een paar klikken, je identiteitskaart en itsme bij de hand.

En twijfel je onderweg plots?

Wil ik eigenlijk wel btw-plichtig zijn? Heb ik mijn activiteiten juist omschreven? Had ik toch beter in bijberoep gestart?

Geen paniek. Heel wat zaken kunnen later nog aangepast worden.

Start je een eenmanszaak, dan is het hele proces bovendien vrij overzichtelijk. Eigenlijk is het een beetje piece of cake. Dus laten we die cake eens in stukken snijden.

Giet je ondernemersidee in NACEBEL–codes (Wat zijn NACEBEL-codes nu weer?) 

Ga je producten verkopen? Diensten aanbieden? Werk je thuis, bij klanten of vanuit een eigen pand? Ga je bijvoorbeeld coachen, kleding ontwerpen, fotograferen, meubels maken of taarten verkopen?

Bij de inschrijving van je onderneming worden al je activiteiten gekoppeld aan officiële NACEBEL-codes. Het ondernemingsloket (zie verderop!) helpt je om de juiste activiteitencodes te selecteren. Dat kan later van belang blijken: aan sommige codes hangen bijvoorbeeld verplichtingen vast (bv. vergunning of verzekeringen) en ze kunnen bepalen of je al dan niet in aanmerking komt voor een subsidie.

Die codes hoef je gelukkig niet uit je hoofd te leren! Maar denk wel even na over wat je vandaag én op wat langere termijn wil doen. Een extra activiteit toevoegen kan altijd, maar opnieuw iets aanpassen betekent ook opnieuw administratie.

Eenmanszaak of vennootschap?

Voor je start, moet je ook beslissen in welke vorm je gaat ondernemen. Voor veel starters is de keuze eenvoudig: eenmanszaak of vennootschap. De belangrijkste verschillen tussen beide?

• Een eenmanszaak is makkelijk en snel op te richten en heeft relatief weinig administratie. Jij en je onderneming vormen juridisch één geheel.
• Bij een vennootschap ligt dat anders. Afhankelijk van de gekozen vennootschapsvorm moet je eerst langs de notaris en komen er wat meer formaliteiten bij kijken.

Voor veel beginnende ondernemers is een eenmanszaak daarom de eenvoudigste start.

Ondernemingsnummer aanvragen? Op naar het ondernemingsloket! 

Of beter gezegd: klik naar het ondernemingsloket. Want zo eenvoudig gaat dat tegenwoordig. Liantis, Xerius, Acerta, Partena Professional, Securex, UCM … bieden allemaal de meeste van hun diensten online aan. Maar hoe kies je het juiste ondernemingsloket? 

Voor de officiële basisformaliteiten maakt dat eigenlijk niet zoveel uit. Ze doen allemaal hetzelfde soort werk. Het ondernemingsloket schrijft je in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen, kortweg KBO. Daar krijgt je zaak een officieel ondernemingsnummer en worden je activiteiten geregistreerd. Vanaf dan besta je dus officieel als ondernemer. 

Het verschil tussen de ondernemingsloketten zit vooral in hun dienstverlening, bereikbaarheid, begeleiding en extra tools. Een heel persoonlijke keuze dus, die je zelf kunt maken door hun website te bezoeken, even te bellen of langs te gaan voor een informatieve babbel.

Moet ik een btw-nummer aanvragen om te starten als zelfstandige? 

Als je activiteiten btw-plichtig zijn, moet je ondernemingsnummer ook bij de btw-administratie laten activeren. Dat kan je zelf doen of overlaten aan je ondernemingsloket. Je btw-nummer is dan gewoon je ondernemingsnummer met ‘BE’ ervoor. 

Niet iedere ondernemer moet btw aanrekenen. Sommige activiteiten zijn vrijgesteld en kleine ondernemingen kunnen onder bepaalde voorwaarden kiezen voor de btw-vrijstellingsregeling. 

Blijft je omzet onder de wettelijke grens, dan hoef je bijvoorbeeld geen btw aan je klanten aan te rekenen. Daar staat tegenover dat je de btw op je eigen beroepskosten ook niet kan terugvragen. 

Ook als je Starterslabo’s LABO-traject volgt, kan je beginnen zonder eigen btw-nummer. Onder bepaalde voorwaarden kan je je activiteiten als ondernemer dan opstarten onder dat van ons.  

Sociale bijdragen voor zelfstandigen: dit moet je weten 

Zodra je zelfstandig wordt, moet je je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Daar betaal je de sociale bijdragen die ervoor zorgen dat je als zelfstandige sociale rechten opbouwt, onder andere voor pensioen en ziekte. 

Omdat niemand bij de start precies weet hoeveel je dat jaar gaat verdienen, betaal je eerst voorlopige bijdragen. Later worden die aangepast aan je werkelijke inkomen. 

En kijk dan ook even of alles bij je ziekenfonds correct staat ingeschreven! 

Moet ik een aparte bankrekening openen voor mijn zaak? 

Start je een eenmanszaak, dan ben je in België niet verplicht om een aparte rekening te gebruiken. Maar wij raden je aan om dat wél te doen. 

Je kan natuurlijk proberen om privé-uitgaven, inkomsten van klanten, boodschappen en zakelijke kosten allemaal op één rekening bij te houden, maar je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn als je dat niet doet. Anders verlies je al snel het overzicht.  

Veel banken bieden starters trouwens voordelige of tijdelijk gratis professionele rekeningen aan. Sommige helpen je zelfs met andere opstartformaliteiten. 

Start je een vennootschap op, dan is een aparte, zakelijke rekening openen op naam van je onderneming verplicht. 

Mag iedereen zomaar een onderneming beginnen? 

Niet altijd. Voor sommige beroepen of activiteiten heb je een vergunning, toelating of erkenning en verzekeringen nodig. 

Een coach die van thuis uit werkt heeft uiteraard andere verplichtingen dan iemand die voeding verkoopt, een horecazaak opent, bouwwerken uitvoert of kinderopvang organiseert. Controleer daarom vooraf welke regels voor jouw activiteit gelden. Ook daar kan een ondernemingsloket je meestal bij helpen, of stel ons je vraag. 

De meeste verzekeringen zijn niet verplicht, maar als ondernemer doe je er goed aan even na te denken over wat er gebeurt als er iets misloopt. Wat als je bij een klant schade veroorzaakt? Wat als je materiaal gestolen wordt? Wat als je langere tijd niet kan werken? 

Kan ik zonder boekhouder starten als zelfstandige? 

En ja, uiteindelijk kom je bij de boekhouding terecht. Maar ook daar hoef je geen schrik van te hebben. 

Je moet je inkomsten en kosten bijhouden, facturen bewaren en ervoor zorgen dat je je fiscale en btw-verplichtingen op tijd nakomt. Voor een kleine eenmanszaak blijft dat behoorlijk eenvoudig, zeker wanneer je een handig online boekhoudplatform gebruikt.  

Een boekhouder inschakelen is niet voor iedere starter verplicht, maar kan wel heel nuttig zijn. Niet alleen om achteraf cijfers in vakjes te stoppen, maar vooral om vooraf mee te denken: kan ik deze aankoop aftrekken? Hoeveel belastingen moet ik opzijzetten? Is die btw-vrijstelling wel interessant voor mij? 

Denk aan de verplichte E-facturatie!  

Sinds 2026 moet je als Belgische btw-plichtige onderneming ook rekening houden met elektronische facturatie. Als je aan andere Belgische ondernemingen factureert, ben je verplicht om facturen gestructureerd elektronisch te verzenden en ontvangen, doorgaans via Peppol. Een factuur in pdf doormailen volstaat niet meer.  

Kies je een facturatie- of boekhoudprogramma, kijk dan meteen of het daarop voorzien is. 

Wat als ondernemen toch niks voor mij is? Hoe kan ik mijn onderneming stopzetten? 

Misschien is dat zelfs één van de grootste angsten van starters. Wat als ik start en na zes maanden denk: dit is helemaal niets voor mij? Zit ik dan voor eeuwig vast aan dat ondernemingsnummer? 

Gelukkig niet. 

Een eenmanszaak kan ook gewoon weer worden stopgezet. Je laat je onderneming uitschrijven uit de KBO, stopt je btw-activiteit en brengt onder andere je sociaal verzekeringsfonds op de hoogte. 

Er komt wat administratie bij kijken, maar ondernemerschap is geen levenslange verbintenis. 

Een eigen zaak starten is een beslissing, geen tatoeage 

Je idee scherpstellen, kiezen hoe je wil ondernemen, je rekening regelen, inschrijven via een ondernemingsloket, btw en sociale bijdragen in orde brengen, eventuele vergunningen checken en zorgen dat je administratie werkt. 

Je hoeft geen expert in Belgische administratie te worden voor je mag starten. Je moet vooral weten wat je moet regelen en bij wie je terechtkan. 

En precies daar kan een traject bij Starterslabo helpen. 

Want uiteindelijk word je geen ondernemer omdat je zo graag formulieren invult. Wel omdat je iets wil maken, verkopen, verbeteren, oplossen of betekenen. 

Wil je starten met ondernemen of ben je al even (max. 4 jaar) gestart? Dan helpt Starterslabo je in een boeiend traject vooruit met elk aspect van ondernemen. Samen met een groep mede-ondernemers volg je workshops (en leer je van elkaar), je krijgt persoonlijke coaching en je zet een concreet businessplan op, mét waardevol haalbaarheidsadvies.  

Bij Starterslabo zet je je knop om van ‘ik wil misschien proberen zelfstandige te worden’ naar ‘ik ben ondernemer’.

 

Veelgestelde vragen over het
opstarten van een onderneming in Vlaanderen

• Hoe vraag ik een ondernemingsnummer aan?

Je schrijft je onderneming in via een ondernemingsloket. Dat registreert je onderneming in de KBO en kent een ondernemingsnummer toe.

• Heb ik een btw-nummer nodig?

Dat hangt af van je activiteiten. Btw-plichtige ondernemingen moeten hun ondernemingsnummer laten activeren als btw-nummer.

• Moet ik een aparte bankrekening openen?

Voor een vennootschap wel. Voor een eenmanszaak is het niet verplicht, maar wel sterk aanbevolen.

• Kan ik starten zonder boekhouder?

Ja. Voor veel kleine eenmanszaken is een eenvoudige boekhouding mogelijk zonder boekhouder, al kan professioneel advies nuttig zijn.

• Kan ik mijn onderneming later stopzetten?

Ja. Een eenmanszaak kan worden uitgeschreven uit de KBO en de btw-activiteit kan worden stopgezet.